Darmowa dostawa od 69 zł · InPost i DPD

Feel My Self, strona główna
Koszyk

Blog · Zero waste

Konsumpcjonizm: co to jest i jak kupować rozsądniej w Black Friday

Konsumpcjonizm to według słownika PWN „nadmierne przywiązywanie wagi do zdobywania dóbr materialnych”. Najwyraźniej widać go w czasie wielkich wyprzedaży, takich jak Black Friday, który w 2026 roku wypada 27 listopada. Rozsądne zakupy zaczynają się przed wyprzedażą: od listy, budżetu i pytania, czy naprawdę czegoś potrzebujesz.

7 min czytania

Jedna papierowa torba na zakupy pod ogromnymi słońcami
W tym artykule
  1. Co to jest konsumpcjonizm
  2. Skąd się wziął Black Friday
  3. Dzień bez Zakupów
  4. Ilu z nas planuje zakupy w Black Friday
  5. Dlaczego tak łatwo kupić za dużo
  6. Jak kupować rozsądniej: sześć kroków
  7. Mniej rzeczy, dłużej używanych
  8. Co robimy w Black Friday
  9. Źródła

Pod koniec listopada skrzynka mailowa, aplikacje i media społecznościowe zapełniają się hasłami o rabatach. W tym tekście wyjaśniamy, czym jest konsumpcjonizm, skąd się wziął Black Friday i jak robić zakupy w czasie wyprzedaży tak, żeby potem ich nie żałować.

Co to jest konsumpcjonizm

Słownik języka polskiego PWN definiuje konsumpcjonizm jako „nadmierne przywiązywanie wagi do zdobywania dóbr materialnych”. Wielki słownik języka polskiego PAN opisuje go podobnie: jako „postawę życiową charakteryzującą się nadmiernym nastawieniem na zużywanie jakichś dóbr materialnych i korzystanie z dostępnych usług”.

Kluczowe jest słowo „nadmierne”. Kupowanie samo w sobie jest zwyczajną częścią życia. O konsumpcjonizmie mówimy wtedy, gdy zdobywanie rzeczy zaczyna ważyć więcej niż to, czego naprawdę potrzebujemy.

Łatwo pomylić go z podobnym słowem. Konsumeryzm według PWN to coś innego: ruch społeczny, który chroni interesy konsumentów.

Skąd się wziął Black Friday

Black Friday, czyli „czarny piątek”, to dzień po amerykańskim Święcie Dziękczynienia. Zgodnie z prawem federalnym USA to święto przypada w czwarty czwartek listopada, więc w 2026 roku Black Friday wypada 27 listopada.

Nazwa ma mniej radosne pochodzenie, niż można by sądzić. W latach 50. i 60. XX wieku policja w Filadelfii nazywała tak dzień chaosu na ulicach, gdy do miasta ściągały tłumy kupujących i kibiców meczu futbolowego. W latach 80. handlowcy nadali nazwie nowe znaczenie: dzień, w którym sklepy wychodzą na plus, czyli zaczynają zarabiać. Historyk handlu Michael Lisicky mówił stacji CBS, że to wyjaśnienie wymyślono później i że nie jest prawdziwe: najwięcej sklepy sprzedawały w sobotę przed Bożym Narodzeniem.

Z czasem Black Friday trafił także do Polski.

Dzień bez Zakupów

Black Friday ma też swoją przeciwwagę. Dzień bez Zakupów (Buy Nothing Day) wymyślił w 1992 roku w kanadyjskim Vancouver artysta Ted Dave, a rozpropagował go magazyn Adbusters. W Ameryce Północnej, Wielkiej Brytanii, Finlandii i Szwecji obchodzi się go w Black Friday, a w innych krajach w następną sobotę, czyli ostatnią sobotę listopada. W 2026 roku to 28 listopada.

Idea jest prosta: przez jeden dzień nie kupować niczego i przyjrzeć się temu, ile i po co kupujemy na co dzień.

Ilu z nas planuje zakupy w Black Friday

Według badania UCE Research i Shopfully Poland z listopada 2025 roku 66,5% dorosłych Polaków zamierzało zrobić zakupy podczas Black Friday. Rok wcześniej takich osób było około 64%. Z okazji nie chciało skorzystać 18,8% badanych, a 14,7% nie miało jeszcze zdania.

Dlaczego tak łatwo kupić za dużo

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) zwraca uwagę, że w czasie wyprzedaży konsumenci są „wyjątkowo intensywnie atakowani reklamami” w sklepach internetowych, aplikacjach i mediach społecznościowych. Według UOKiK to sprzyja impulsywnym decyzjom, zwłaszcza przy hasłach typu „MEGA okazja”, „ostatnie sztuki” czy „promocja tylko dziś”.

Osoba wieczorem na kanapie z telefonem, wokół mnóstwo powiadomień i wózek sklepowy przepełniony paczkami

Takie hasła tworzą poczucie, że trzeba się spieszyć. Przed kliknięciem „kup” warto dać sobie chwilę.

Jak kupować rozsądniej: sześć kroków

  1. Zrób listę przed wyprzedażą. UOKiK radzi, żeby najpierw przygotować listę potrzebnych rzeczy, a dopiero potem sprawdzać oferty.
  2. Ustal budżet. UOKiK radzi też, żeby zanim zaczniesz przeglądać promocje, zdecydować, ile chcesz wydać.
  3. Zadaj sobie jedno pytanie. UOKiK proponuje proste: „czy naprawdę tego potrzebuję?”.
  4. Sprawdź najniższą cenę z 30 dni. Zgodnie z ustawą o informowaniu o cenach towarów i usług, gdy sklep informuje o obniżce, musi pokazać także najniższą cenę tego produktu z 30 dni przed obniżką. Ten przepis ma zapobiegać podnoszeniu cen tuż przed wyprzedażą, żeby rabat wyglądał na większy. Porównaj obie ceny.
  5. Sprawdź zasady zwrotu. Przy zakupach przez internet masz co do zasady 14 dni na odstąpienie od umowy bez podawania przyczyny. Wyjątkiem są produkty w zapieczętowanym opakowaniu, których nie można zwrócić ze względu na ochronę zdrowia lub higienę, jeśli otworzysz je po dostarczeniu. Może to dotyczyć kosmetyków, dlatego przy nich warto kupować to, czego jesteś pewien lub pewna.
  6. Przeczytaj regulamin sklepu, zwłaszcza przy mniej znanych sklepach.

Mniej rzeczy, dłużej używanych

Każda rzecz ma swój koszt także dla środowiska. Parlament Europejski podaje na przykład, że zużycie tekstyliów w Unii Europejskiej wzrosło z 17 kilogramów na osobę w 2019 roku do średnio 19 kilogramów w 2022 roku, a w UE wyrzuca się rocznie średnio około 12 kilogramów odzieży na osobę.

Kurtka z łatą, cerowany sweter, znoszone buty i naprawione krzesło

Nie trzeba od razu rezygnować z zakupów. Wystarczy kupować rzeczy, których naprawdę użyjesz, i korzystać z nich do końca. O tym, jak ograniczać odpady w łazience, piszemy w tekście Zero waste: co to jest i jak zacząć.

Co robimy w Black Friday

W Feel My Self nie robimy promocji na Black Friday. 27 listopada nie pojawi się u nas żaden nowy rabat ani obniżka „tylko dziś”. Nie wyślemy też maila z odliczaniem do końca promocji.

Dlaczego? W tym tekście zachęcamy do kupowania mniej i z namysłem. Gdybyśmy tydzień później ogłosili wyprzedaż, sami podważylibyśmy to, co piszemy.

Chodzi też o same kosmetyki. Na opakowaniu znajdziesz datę minimalnej trwałości albo symbol otwartego słoiczka z liczbą miesięcy, przez które po otwarciu produkt można bezpiecznie stosować. Zapas kupiony na wyprzedaży łatwo trzymać tak długo, że minie jego termin.

Jeśli czegoś od nas potrzebujesz, kup to wtedy, gdy poprzednie opakowanie się skończy. A jeśli niczego nie potrzebujesz, nie kupuj. To też dobra decyzja.

A ty? Czego w tym roku świadomie nie kupisz? Napisz do nas przez formularz kontaktowy.

Aleksandra i Błażej

Źródła

Pytania i odpowiedzi

Najczęstsze pytania

Co to jest konsumpcjonizm?

Słownik języka polskiego PWN definiuje konsumpcjonizm jako „nadmierne przywiązywanie wagi do zdobywania dóbr materialnych”. To postawa, w której kupowanie i posiadanie rzeczy staje się ważniejsze niż to, czego naprawdę potrzebujemy.

Czym różni się konsumpcjonizm od konsumeryzmu?

To dwa różne pojęcia. Konsumpcjonizm to nadmierne nastawienie na zdobywanie rzeczy. Konsumeryzm według PWN to ruch społeczny, który chroni interesy konsumentów.

Kiedy jest Black Friday w 2026 roku?

27 listopada 2026 roku. Black Friday to piątek po amerykańskim Święcie Dziękczynienia, które przypada w czwarty czwartek listopada, w 2026 roku 26 listopada.

Jak sprawdzić, czy promocja jest prawdziwa?

Gdy sklep informuje o obniżce, musi obok pokazać najniższą cenę tego produktu z 30 dni przed obniżką. Porównaj obie. Jeśli różnica jest niewielka albo żadna, promocja jest mniejsza, niż sugeruje hasło.

Czy kosmetyki kupione w internecie można zwrócić?

Co do zasady przy zakupach przez internet masz 14 dni na odstąpienie od umowy bez podawania przyczyny. Wyjątkiem są produkty w zapieczętowanym opakowaniu, których ze względu na ochronę zdrowia lub higienę nie można zwrócić, jeśli otworzysz je po dostarczeniu. Może to dotyczyć kosmetyków. Zapieczętowany kosmetyk, którego nie otwierasz, zwykle możesz zwrócić.

Wybierz, na co się zgadzasz. Technologie niezbędne i nasze własne statystyki działają zawsze. Szczegóły opisuje Polityka cookies.

Bez nich sklep nie działa: pamiętają zawartość koszyka i Twój wybór w sprawie plików cookies, odróżniają ludzi od botów, a na stronie zamówienia chronią płatność przed oszustwami. Nie wymagają zgody.

Szczegóły
  • fms.cart.v1: Przechowuje zawartość koszyka. Dostawca: feelmyself.pl. Jak długo: do opróżnienia koszyka lub wyczyszczenia danych przeglądarki.
  • fms.consent.v1: Zapamiętuje Twój wybór w sprawie plików cookies i podobnych technologii. Dostawca: feelmyself.pl. Jak długo: 12 miesięcy, potem pytamy ponownie.
  • fms.paidOrders.v1: Zapamiętuje opłacone zamówienia, których produkty usunęliśmy już z koszyka, żeby nie usunąć ich drugi raz. Dostawca: feelmyself.pl. Jak długo: wpisy starsze niż 30 dni usuwamy przy kolejnym otwarciu strony podziękowania.
  • fms.thankYouToken: Pozwala odświeżyć stronę podziękowania i dalej widzieć status zamówienia. Dostawca: feelmyself.pl. Jak długo: do zamknięcia karty przeglądarki.
  • fms.demoOrder.*: Przechowuje zamówienie testowe w wersji demonstracyjnej sklepu. Dostawca: feelmyself.pl. Jak długo: do zamknięcia karty przeglądarki.
  • fms.cart.removed.v1: Zapamiętuje produkty, które usunęliśmy z koszyka, bo nie ma ich już w sprzedaży, żeby raz Cię o tym poinformować. Dostawca: feelmyself.pl. Jak długo: do wyświetlenia informacji lub zamknięcia karty przeglądarki.
  • fms.coupon.v1: Zapamiętuje zastosowany kod rabatowy między koszykiem a stroną zamówienia. Dostawca: feelmyself.pl. Jak długo: do opłacenia zamówienia z tym kodem, usunięcia kodu lub wyczyszczenia danych przeglądarki.
  • cf_clearance: Potwierdza, że Twoja przeglądarka przeszła zabezpieczenie Cloudflare przed botami, żeby nie sprawdzać jej przy każdej wizycie. Dostawca: Cloudflare. Jak długo: 1 rok.
  • __stripe_mid: Pomaga wykrywać oszustwa płatnicze. Dostawca: Stripe. Jak długo: 1 rok.
  • __stripe_sid: Pomaga wykrywać oszustwa płatnicze w trakcie jednej wizyty. Dostawca: Stripe. Jak długo: 30 minut.

Nasze własne statystyki: pokazują, które strony są czytane, skąd przychodzą odwiedzający i jak korzystają ze sklepu, żebyśmy mogli go poprawiać. Działają zawsze, niezależnie od wyboru w sprawie Google Analytics. Dane trafiają na nasz własny serwer, bez udziału Google ani innych firm analitycznych. Sprzeciw zgłosisz e-mailem; adres podaje Polityka prywatności.

Szczegóły
  • _bv: Losowy identyfikator przeglądarki, który pozwala odróżnić w naszych statystykach nowe wizyty od powrotów. Dostawca: feelmyself.pl. Jak długo: 13 miesięcy od ostatniej wizyty.

Pliki Google Analytics 4, dzięki którym widzimy statystyki odwiedzin także w narzędziach Google. Włączamy je tylko za Twoją zgodą.

Szczegóły
  • _ga: Rozróżnia odwiedzających na potrzeby statystyk Google Analytics 4. Dostawca: Google Ireland Limited. Jak długo: 2 lata.
  • _ga_*: Przechowuje stan sesji w Google Analytics 4. Dostawca: Google Ireland Limited. Jak długo: 2 lata.